Τετάρτη, 16 Δεκεμβρίου 2015

45 διαδρομές φιλαναγνωσίας

 ΓΙΑ ΤΙΣ Α΄- Β΄- Γ΄ ΤΑΞΕΙΣ 


1η διαδρομή: 

Διαβάζουμε στα παιδιά ένα παραμύθι ή μια σύγχρονη παραμυθική ιστορία. Το διάβασμα συνοδεύεται από απαλή μουσική. Στη συνέχεια συζητάμε για την υπόθεση. Τα παιδιά αναφέρονται σε ό,τι τα εντυπωσίασε. Αν υπάρχει χρόνος μπορούν να ζωγραφίσουν εικόνες από την ιστορία και να τις αναρτήσουν στον ΠΙΝΑΚΑ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ. 

2η διαδρομή: 

Αφηγούμαστε στα παιδιά ένα παραμύθι. Κουβεντιάζουμε γι’ αυτό, λέμε τις εμπειρίες μας από άλλα παραμύθια που μπορεί να έχουν παρόμοιους ήρωες και στη συνέχεια τα παιδιά μπορούν να το αφηγηθούν. Ορισμένες σκηνές τις αναπαριστούν με παντομίμα. Τα άλλα παιδιά προσπαθούν να μαντέψουν τις σκηνές. 

Τρίτη, 15 Δεκεμβρίου 2015

Το πρόβλημα με τις αντωνυμίες


Το πρόβλημα με τις αντωνυμίες
Λέμε εμείς και εννοούμε εγώ
λέμε εσύ και εννοούμε εγώ
λέμε αυτός και εννοούμε πάλι εγώ.
Στην ουσία μόνο με το εγώ
μπορούμε να εννοήσουμε
κάποιον άλλο.

Πατρίκιος Τ., (1988), Αντικριστοί καθρέφτες

Δευτέρα, 14 Δεκεμβρίου 2015

Στερεότυπα, προκαταλήψεις, προτάσεις δράσεων φιλαναγνωσίας

Ανδρέας Καρακίτσος 
Καθηγητής Τμήματος Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, Α.Π.Θ


   Το τοπίο της Φιλαναγνωσίας παραμένει και στην ελληνική κοινωνία και στο αντίστοιχο εκπαιδευτικό σύστημα παραμένει θολό, παρόλο που σχεδόν δέκα χρόνια πριν είχε γίνει μια αξιόλογη προσπάθεια, στην οποία δεν δόθηκε συνέχεια. Δεν έχει ερευνηθεί επαρκώς η συμπεριφορά του τυπικού αναγνώστη (πλην γενικών ερευνών πεδίου), ούτε έχουν διεξαχθεί στοχευμένες έρευνες γύρω από τους παράγοντες που ενισχύουν ή δυσκολεύουν τη ανάπτυξη φιλικών σχέσεων των παιδιών με το βιβλίο, ούτε το ρόλο και τη σχέση του βιβλίου με τις κοινωνικές ανισότητες για παράδειγμα. Αντίθετα το τοπίο κυριαρχείται από στερεότυπες απόψεις συνήθως δημοφιλείς στα Μ.Μ.Ε., επικίνδυνες και υπεύθυνες για μια σειρά παιδαγωγικών αστοχιών και λαθών. 
    Έτσι η άποψη ότι η ανάγνωση αποτελεί μοχλό και παράγοντα κοινωνικής επιτυχίας που ισχύει αλλά όχι τόσο απόλυτα όσο η στερεοτυπία της επιβάλλει, έχει υιοθετηθεί άκριτα από όλους τους φορείς (γονείς, σχολεία, εκπαιδευτικούς, πολιτεία), χωρίς να υποστηρίζεται από εξειδικευμένες μελέτες. Έτσι όμως δημιουργούνται καταπιεστικές συμπεριφορές από τους ενήλικες σε βάρος των παιδιών σε διάφορα επίπεδα. Πρώτα από όλα καταπιεστικές συμπεριφορές που δεν θεωρούνται συνειδητά καταπιεστικές, π.χ. το να διαβάζουν όλα τα παιδιά το ίδιο βιβλίο, την ίδια χρονική περίοδο και να απαντούν στις ίδιες ερωτήσεις. Πολύ σκληρότερο ακόμη, να συμπληρώνουν όλα τα παιδιά το ίδιο χαρτί επικοινωνίας, που λειτουργεί ως έλεγχος και επιβεβαίωση ανάγνωσης. Να περιστέλλεται έτσι το ουσιαστικότερο δικαίωμα της ανάγνωσης, δηλαδή η προσωπική πρόσληψη του κειμένου, η υποκειμενική διάσταση στην προσέγγιση του βιβλίου. 

Κυριακή, 13 Δεκεμβρίου 2015

Λογοτεχνία κι εκπαίδευση

Από τα στενά όρια μιας διδασκαλίας, στην καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας 

Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου 
Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας 
Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Ε.Κ.Π.Α



Η λογοτεχνία μέσα από τη μυθοπλασία προβάλλει, θίγει, σχολιάζει φαινόμενα, καταστάσεις, ζητήματα, προβλήματα που αφορούν κοινωνικά σύνολα αλλά και τον κάθε αναγνώστη χωριστά. Συνιστά μια μορφή διαμεσολάβησης ανάμεσα στο μικρό μαθητή και στον ιστορικοκοινωνικό του χώρο. Ο μαθητής εμπλέκεται στη διαδικασία της ανάγνωσης, εφόσον αναγνωρίζει στο λογοτεχνικό κείμενο ιδέες, θέματα ή γεγονότα που έχει ο ίδιος βιώσει ή τον έχουν απασχολήσει. Το κείμενο, το βιβλίο, γενικότερα, πρέπει να προκαλέσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη-μαθητή, ώστε αυτός να ανοίξει ένα διάλογο μαζί του, να αναρωτηθεί για τα πρόσωπα ή τα δρώμενα της αφήγησης. Να σκεφτεί, όπως θα έλεγε ο Poulet, «τις σκέψεις ενός άλλου. Να ανταλλάξει την υποκειμενικότητά του μ’ εκείνη ενός άλλου».[1] Το λογοτεχνικό κείμενο με τα ιδιαίτερα αισθητικά χαρακτηριστικά του, το συμβολικό και πολύσημο λόγο του, με τα κενά της αφήγησης και με το στοιχείο της φαντασίας προκαλεί πολύ περισσότερο από το επικοινωνιακό κείμενο (ένα κείμενο εφημερίδας ή περιοδικού) τον αναγνώστη να προβάλει τον εαυτό του μέσα στην αφηγούμενη ιστορία, να ταυτισθεί με έναν ή περισσότερους ήρωες, να συμμετάσχει ενεργά στη διαδικασία της ανάγνωσης. Όπως αναφέρει ο Marcel Proust, «στην πραγματικότητα ο αναγνώστης την ώρα που διαβάζει είναι αναγνώστης του εαυτού του».[2] 

Παρασκευή, 11 Δεκεμβρίου 2015

Πέντε δωρεάν εργαλεία για τη δημιουργία κόμικς

Αξιοποιήστε τα κόμικ στην τάξη


   Το Comic Master είναι ένα δωρεάν εργαλείο σχεδιασμένο για τους μαθητές να χρησιμοποιήσουν για να δημιουργήσουν κόμικς σε “στυλ γραφικών μυθιστρήματος” που είναι δημοφιλές σε πολλά παιδιά στο ηλικιακό φάσμα των 10-14 ετών. Το Comic Μάστερ παρέχει μια διεπαφή drag and drop για τους μαθητές να οικοδομήσουν τα κόμικς τους. Οι μαθητές με τη χρήση του Comic Μάστερ μπορούν να επιλέξουν από μια ποικιλία από σχέδια, υπόβαθρα, χαρακτήρες, εφέ, και γραμματοσειρές. Οι μαθητές μπορούν να δημιουργήσουν δωρεάν λογαριασμούς για να σώσουν τα έργα τους και να τα επεξεργαστούν όποτε θέλουν. Το Comic Μάστερ δίνει στους μαθητές τη δυνατότητα να δημιουργήσουν και να εκτυπώσουν πολλαπλές ιστορίες σε σελίδες.

Τετάρτη, 9 Δεκεμβρίου 2015

Παιχνίδια μυστηρίου μέσω skype

Mystery Skype κι οι τάξεις του κόσμου έρχονται πιο κοντά


    Τα τελευταία έξι χρόνια η Tina Schmidt, δασκάλα σε ένα καθολικό σχολείο στα προάστια της Φιλαδέλφεια, έχει παθιαστεί με την "επέκταση των τοίχων της τάξης της" και την προσέγγιση με άλλους. Ένας από τους πιο εύκολους τρόπους για να ξεκινήσει κάτι τέτοιο είναι μια τηλεσυνάντηση μέσω Skype. Το μόνο που χρειάζεται να έχετε είναι υπολογιστής, μια κάμερα και ένα μικρόφωνο.

    Στη συνέχεια θα κατεβάσετε τη δωρεάν έκδοση του Skype και θα δημιουργήσετε έναν λογαριασμό τον οποίο θα μοιραστείτε με άλλους προκειμένου να γίνει η τηλεφωνική επικοινωνία. Μπορείτε να επικοινωνήσετε με συγγραφείς, ειδήμονες σε κάποια θέματα αλλά και με άλλες τάξεις. Αγαπημένο το Mystery Skype.


    Στο Mystery Skype τα παιδιά δε γνωρίζουν πού βρίσκονται οι άλλοι μαθητές/ τριες με τους οποίους επικοινωνούν, οπότε παίζουν για να μάθουν. Νικήτρια είναι η τάξη που πρώτη μαντεύει την τοποθεσία της άλλης τάξης. 

Σάββατο, 5 Δεκεμβρίου 2015

Τουβλάκια lego: ένα απίθανος τρόπος για να αναπτυχθούν οι μαθηματικές ικανότητες των μαθητών/τριων

Παιχνίδι και μαθηματικά

    Τα Lego αποτελούν ένα εκπληκτικό παιδικό παιχνίδι. Δεν είναι, λοιπόν, απορίας άξιο γιατί ενήλικες και παιδιά απολαμβάνουν να ασχολούνται με αυτό. Μπορεί να ενεργοποιήσει τόσο τη φαντασία όσο και τη λογική σκέψη. Παράλληλα, είναι δυνατό να χρησιμοποιηθεί όχι μόνο ως παιχνίδι αλλά και ως σημαντική βοήθεια για μάθηση στο σχολείο και το σπίτι. 

Παρασκευή, 4 Δεκεμβρίου 2015

Η κουλτούρα της αγένειας

     Πώς φτάσαμε να θεωρείται κανονικότητα η επίδειξη των κακών τρόπων

  Οταν συναντιούνται τυχαία δύο άγνωστοι στον δρόμο, έλεγε ο Ερβιν Γκόφμαν (αμερικανός κοινωνιολόγος των ηθών της καθημερινής ζωής), αυτό που ακούγεται συχνότερα να βγαίνει από το στόμα τους είναι «καλημέρα» και «συγγνώμη». Και συμπλήρωνε: Αυτά τα «καλημέρα» και τα «συγγνώμη» πρέπει να τα λάβουμε σοβαρά υπόψη και να τα μελετήσουμε, αν θέλουμε να κατανοήσουμε πώς λειτουργεί μια κοινωνία.
    Αν ο Γκόφμαν μπορούσε να κάνει μια βόλτα σε ένα ελληνικό αστικό κέντρο τού σήμερα, ας πούμε στην πρωτεύουσα, θα παρατηρούσε ότι όταν συναντιούνται δύο άγνωστοι μπορούν να ακουστούν πολλά διαφορετικά πράγματα, εκ των οποίων σπανιότερα «καλημέρα» και «συγγνώμη». Ο εισαγωγικός χαιρετισμός συχνά απουσιάζει ή στην καλύτερη περίπτωση αντικαθίσταται από ένα, μάλλον επιθετικό, «να σας πω!». Η έκφραση δε του αιτήματος που πυροδοτεί την επικοινωνία είναι συχνά αδιαμεσολάβητη: «Θέλω αυτό» ή «Εχετε το τάδε;» ή «Το τσιγάρο σας έρχεται κατευθείαν πάνω μου!». Η απουσία της λεκτικής ευγένειας συνοδεύεται συχνά και από εκφράσεις αγένειας πέραν της φυσικής γλώσσας: η παντελής αδυναμία συγκρότησης ουράς σε ένα ταμείο και οι συνακόλουθοι αναστεναγμοί δυσαρέσκειας που βγαίνουν από το παρατοποθετημένο μπουλούκι των ανθρώπων, το σολιψιστικό μπλοκάρισμα του διαδρόμου ή της πόρτας στο βαγόνι του μετρό, η ευκολία με την οποία κάποιος «δεν σε βλέπει» και σε προσπερνά κλέβοντας τη σειρά σου, χωρίς να αντιλαμβάνεται καν το «δυνατό άγγιγμα» που προκύπτει από το «ασυναίσθητο» σκούντημα ή ποδοπάτημα, δεν είναι παρά μερικές από αυτές.

Πέμπτη, 3 Δεκεμβρίου 2015

Τι σημαίνει σκέφτομαι ιστορικά; Ένα ερώτημα για μικρούς και μεγάλους και ένα Σχέδιο Δράσης



Μικρής Κλίμακας Εφαρμογή στο Μάθημα της Ιστορίας μέσα στα Πλαίσια των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων 


Δρ Χαρά Μακρυγιάννη, Β.Δ. Δημοτικής Εκπαίδευσης, Συντονίστρια της Παρεμβατικής Δράσης και Μικρής Κλίμακας Εφαρμογής, Λειτουργός Παιδαγωγικού Ινστιτούτου 
Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου-Παπαμάρκου, Δασκάλα, Λειτουργός Παιδαγωγικού Ινστιτούτου 

«Χρειαζόμαστε μια έννοια ιστορικής παιδείας ως την καλύτερη ελπίδα για να εφοδιάσουμε τους μαθητές και τις μαθήτριες μας με τη δεξιότητα να προσανατολίζονται στον χρόνο ιστορικά». (Lee, 2006, σ. 66) 

Εισαγωγή 

  Μέσα στα πλαίσια των Προαιρετικών Σεμιναρίων με Παρεμβατική Δράση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, τα οποία προσφέρθηκαν για πρώτη φορά κατά τη σχολική χρονιά 2010-2011 σε μαθητές, μαθήτριες και εκπαιδευτικούς με στόχο τη στήριξη της σχολικής μονάδας ως οργανισμού μάθησης και ανάπτυξης, πραγματοποιήθηκε μια συνεργασία μεταξύ Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και τριών Δημοτικών σχολείων της πόλης και επαρχίας Λευκωσίας. Η παρέμβαση, που συμπεριέλαβε δράσεις από την Γ' μέχρι την Στ' τάξη, εντάχθηκε μέσα στα πλαίσια της μικρής κλίμακας ελεγχόμενης εφαρμογής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων (Ν.Α.Π.) στο μάθημα της Ιστορίας στο Δημοτικό σχολείο. 
   Σύμφωνα με τη φιλοσοφία των Ν.Α.Π (Νέα Αναλυτικά Προγράμματα, Ιστορία, 2010) βασικός σκοπός του μαθήματος της ιστορίας είναι η καλλιέργεια της ιστορικής σκέψης και η διαμόρφωση ιστορικής συνείδησης. Επιπρόσθετα, με τη διδασκαλία του μαθήματος επιδιώκεται η συνεχής ανανέωση του ενδιαφέροντος των μαθητών/τριών για το ιστορικό παρελθόν και προωθείται η κριτική προσέγγιση των ιστορικών δεδομένων χωρίς στερεότυπα και προκαταλήψεις με στόχο τη διάπλαση ενεργών δημοκρατικών πολιτών (Νέα Αναλυτικά Προγράμματα, Ιστορία, 2010, σ. 160). 
    Ένα βασικό θέμα που συνδέεται με τη νέα προσέγγιση στο Πρόγραμμα Σπουδών του μαθήματος της Ιστορίας είναι η προσπάθεια ανεύρεσης τρόπων που να ωθούν τα παιδιά να καταστούν από παθητικοί δέκτες γνώσεων, οι οποίες δεν επιδέχονται κριτική, σε άτομα που ενεργούν στη διαμόρφωση του μέλλοντος. Έτσι θα μπορέσουν να κατακτήσουν τις ικανότητες, τις γνώσεις και τα μέσα για την προσωπική τους ανάπτυξη και την απόκτηση κριτικής σκέψης.

Τρίτη, 1 Δεκεμβρίου 2015

Ένα πουλί



«Ένα πουλί πετούσε
ανάμεσα στη Σάμο και το Κουσάντασι.
Έ, πού να καταλάβω 
τούρκικο ήτανε πουλί ή ελληνικό; 
Μην κι απ’ αλλού ερχότανε 
Και ποια είναι η φυλή του; 
Έ πουλί, του είπα
Ποιοι είναι οι δικοί σου; 
Ποια είναι η χώρα σου; 
Γλάρος είμαι, μου ‘πε 
Πόσο χρονώ είμαι;
Όσο κι ο κόσμος.
Από ποια χώρα είμαι; 
Απ’ τη γη, απ’ τον ουρανό, απ’ τη θάλασσα 
Τα σύνορά μου ποια; 
Το χώμα, το νερό, ο αγέρας»




Ozdemir Ince, “Βir kuş”
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...