Τρίτη, 12 Μαΐου 2015

Μεταβατική εποχή: Οι έριδες για το ζήτημα των εικόνων

Σχεδιαγράμματα ιστορίας Β΄γυμνασίου

Εικονομάχοι καλύπτουν την εικόνα του Χριστού με ασβέστη.
Ψαλτήρι Χλουντόφ (περί το 830). Μόσχα, Ιστορικό Μουσείο.

Εικονομαχία
είναι: πνευματική κίνηση
πότε: αρχές 8ου – μέσα 9ου αι
πού: Βυζάντιο
ερώτημα: Είναι σύμφωνη με τις παραδόσεις της Ορθοδοξίας ή όχι η λατρεία των εικόνων;

πρωτεργάτες: αυτοκράτορες Λέων Γ’  και Κωνσταντίνος Ε’

                       καταγωγή από Γερμανίκεια Β. Συρίας
                       επιρροή από ανεικονικές αντιλήψεις ιουδαϊκής κ ισλαμικής θρησκείας
                        απορρίπτει τη λατρεία εικόνων ως ειδωλολατρική εκδήλωση

παράγοντες που οδήγησαν στην απαγόρευση εικόνων:
1.           Οι ανεικονικές αντιλήψεις των αυτοκρατόρων εκείνη την περίοδο
2.           Οι δεισιδαιμονίες και οι υπερβολές γύρω από τη λατρεία των εικόνων
3.           Επιθυμία Ισαύρων να μειώσουν την επιρροή των μοναχών
4.           Η ιδέα ότι οι επιτυχίες των εχθρών Βυζαντίου ήταν αποτέλεσμα της δίκαιης οργής του Θεού για ό,τι συνέβαινε στον χώρο της λατρείας


Φάσεις
1η φάση (726 -787)
Αρχή: με την απομάκρυνση της εικόνας του Χριστού από τη Χαλκή Πύλη της Πόλης à προκαλεί διαμαρτυρίες λαού πρωτεύουσας
Εικονομάχοι
-  730: έκδοση του 1ου αυτοκρατορικού διατάγματος κατά της λατρείας των εικόνων
-  Επί Κωνσταντίνου Ε’ : εκστρατεία τρομοκράτησης των μοναχών και κατστροφής των μονών που στήριζαν την εικονολατρία à κορύφωση έντασης
Εικονόφιλοι/ εικονολάτρες
-  Τιμωρήθηκαν με εξορίες, φυλακίσεις και δημεύσεις περιουσιών
-  Τους υπερασπίστηκε ο Ιωάννης Δαμασκηνός, ο μεγαλύτερος θεολόγος εποχής
Τέλος: Ζ’ Οικουμενική Σύνοδος (787) με πρωτοβουλία αυτοκράτειρας Ειρήνης Αθηναίας à τιμητική αποκατάσταση εικόνων à απονέμεται σε αυτές μόνο τιμητική προσκύνηση


2η φάση (815 – 843)
Αρχή: ο Λέοντας Ε’ ο Αρμένιος απέδωσε στην εικονολατρία τις ήττες των Βυζαντινών στις μάχες
Τέλος: Αυγούστα Θεοδώρα à σύνοδος 843 à οριστική και πνηγυρική αποκατάσταση και αναστήλωση των εικόνων

*Η δεύτερη φάση δεν έχει ούτε τη διάρκεια ούτε την ένταση της πρώτης.

Σημασία της ήττας των εικονοκλαστών
1.           Θεωρείται νίκη της ελληνικής πνευματικής παράδοσης
2.           Τερματισμός θρησκευτικών διαμαχών
3.           Εγκαινίασε περίοδο γόνιμης συνεργασίας κράτους – εκκλησίας
4.           Πολλαπλασιασμός μοναστηριών και πλουτισμός τους
5.           Περιορισμός υπερβολών στη λατρεία των εικόνων και των λειψάνων

Συνέπειες εικονομαχίας
1.           Διχάστηκε ο βυζαντινός λαός
2.           Ολέθριες συνέπειες στην εξωτερική πολιτική και τον πολιτισμό
3.           Η Εκκλησία της Ρώμης γύρισε την πλάτη στο Βυζάντιο à απομακρύνθηκε à αναζήτησε στήριξη από τους Φράγκους
4.           Απαγορεύτηκε η παράσταση θείων προσώπων στους τοίχους των εκκλησιών κατά τη διάρκεια της εικονομαχίας και όσες υπήρχαν καταστράφηκαν
5.           Οι εκκλησίες διακοσμήθηκαν με ζώα, φυτά και διακοσμητικά μοτίβα στη θέση όσων έργων τέχνης καταστράφηκαν
6.           Υποχώρησε η ενασχόληση με τα γράμματα
7.           Μετά τη νίκη των εικόνων καταστράφηκαν πολλά έργα των εικονομάχων

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...