Πέμπτη, 3 Οκτωβρίου 2013

"Εύρηκα, εύρηκα"

O Νόμος της άνωσης ή «Εύρηκα – Εύρηκα!»


      Η ιστορία
   Μια μέρα ο Ιέρωνας,βασιλιάς των Συρακουσών τον 3ο αιώνα π.Χ, ο οποίος ήταν συγγενής του Aρχιμήδη, τον κάλεσε και του ανέθεσε να λύσει ένα δύσκολο πρόβλημα. Είχε παραγγείλει ένα στέμμα από συμπαγές χρυσάφι. Ήταν άραγε τίμιος ο χρυσοχόος; Έπρεπε, λοιπόν, ο Αρχιμήδης να εξακριβώσει, χωρίς να το καταστρέψει, αν το στέμμα ήταν από καθαρό συμπαγές χρυσάφι ή αν ήταν κούφιο από μέσα ή ακόμα αν είχε φτιαχτεί από κράμα χρυσού και αργύρου.
   Η λύση του προβλήματος αρχικά φαινόταν δύσκολη. Ο Αρχιμήδης όμως δεν ήταν από εκείνους που σταματούν μπροστά σε μια δυσκολία. Έστυβε το μυαλό του αδιάκοπα, ώσπου σε μια στιγμή η λύση ήρθε αναπάντεχη.
   Μια μέρα, στο λουτρό, καθώς βυθιζόταν μέσα στο νερό, ξαφνικά «φωτίστηκε». Η παράδοση λέει πως ξεπετάχτηκε από το λουτρό και βγήκε γυμνός στους δρόμους φωνάζοντας «Εύρηκα! Εύρηκα!».
   Τι είχε βρει λοιπόν; Είχε βρει τη λύση του προβλήματος, παρατηρώντας την επιφάνεια του νερού να ανεβαίνει μέσα στο λουτρό, καθώς το σώμα του βυθιζόταν. Επειδή το πρόβλημα δεν έφευγε ποτέ από το μυαλό του, σκέφτηκε εκείνη τη στιγμή πως και το στέμμα, αν βυθιζόταν στο νερό, θα έκανε επίσης την επιφάνεια του νερού να ανέβει.


  Από χρυσάφι, από ασήμι ή από μολύβι, συμπαγές ή κούφιο, το στέμμα πιάνει οπωσδήποτε έναν ορισμένο χώρο, έχει κάποιον όγκο, και αν το βυθίσουμε στο νερό, το νερό, μη μπορώντας να συμπιεστεί θα ανέβει μέσα στο δοχείο του, σε μια στάθμη ψηλότερη, που μπορούμε να τη σημαδέψουμε εύκολα. Αφήνοντας τώρα το στέμμα και επαναλαμβάνοντας το πείραμα με κομμάτια από καθαρό χρυσάφι, πρέπει η στάθμη του νερού να ανέβει στο ίδιο σημείο όπου ανέβηκε, όταν βυθίστηκε το στέμμα.
    Πρέπει να δεχτούμε πως έχουμε τον ίδιο όγκο. Αν ζυγίσουμε λοιπόν τόσο το στέμμα, που υποτίθεται πως είναι καθαρό χρυσάφι, όσο και τα κομμάτια του χρυσού, πρέπει να βρούμε το ίδιο βάρος. Αν το στέμμα είναι κούφιο πρέπει να ζυγίζει λιγότερο. Επίσης, ελαφρύτερο πρέπει να βρεθεί, αν το στέμμα είναι φτιαγμένο από κράμα χρυσού και αργύρου αφού ο άργυρος (το ασήμι) είναι δυο φορές σχεδόν ελαφρύτερος από το χρυσό. Το πείραμα έδειξε πως το στέμμα δεν είχε το χρυσάφι που έπρεπε να έχει, με αποτέλεσμα να χαρεί ο Αρχιμήδης αλλά να καταλήξει στη φυλακή ο πονηρός χρυσοχόος.


   Τα γραπτά μένουν
   Ο πρώτος που παρουσίασε το γεγονός σε γραπτό κείμενο είναι πιθανότατα το Βιτρούβιος τον πρώτο αιώνα πριν από τον Χριστό στο DE ARCHITECTURA LIBRI DECEM σε γλώσσα λατινική

Το κείμενο του Βιτρούβιου 
Tunc is cum haberet eius rei curam, casu venit in balneum, ibiq; cum in solium descenderet, animadvertit quantum corporis sui in eo insideret, tantum aquae extra solium effluere. Itaque cum eius rei rationem explicationis ossendisset, non est moratus, sed exilivit gaudio motus de solio, et nudus vadens domum versus significabat clara voce invenisse quod quaereret. Nam currens identidem graecè clamabat Eurica, Eurica. 

Απόδοση στα ελληνικά
Αργότερα και ενώ το θέμα στο είχε στο μυαλό του έτυχε να πάει στο μπανιέρα για να πλυθεί και μπαίνοντας στη μπανιέρα πρόσεξε ότι όσο περισσότερο βυθιζόταν το σώμα του, τόσο περισσότερο νερό χυνόταν έξω από τη μπανιέρα. Σε αυτό διέκρινε τον τρόπο να βρει μια λύση στο πρόβλημα και πετάχτηκε έξω γυμνός, φωνάζοντας με δυνατή φωνή ότι είχε βρει αυτό που έψαχνε, και έτρεχε φωνάζοντας σε γλώσσα ελληνική «Εύρηκα, εύρηκα»

Πηγή: Infokids
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...